Tags

, , ,

Mazeppa-cover-213x300Albert Brussee. Mazeppa in de romantische kunst. Een interdisciplinair cultuurhistorisch onderzoek. Den Haag: AB Music Productions & Editions, 2014. 310 p., ill. Prijs: €38,75 (luxe uitgave: €58,75). ISBN 9789402118834

Presentaties: 2 november 2014, 15.00/ Haagse Kunstkring (Denneweg 64) te Den Haag; 16 november, 15.00/ Openbare Bibliotheek Amsterdam (Oosterdokskade 143).

Samenvatting: ‘Centraal in dit boek staat de geschiedenis van Mazeppa, de jonge Kozak die als page aan het hof van de Poolse koning Jan II Kazimierz een affaire had met de jonge vrouw van een oude, machtige edelman. De geliefden werden op heterdaad betrapt en uitzinnig van woede liet de vertoornde echtgenoot de gesnapte minnaar naakt op een wild paard binden, waarna hij met een zweepslag de wildernis werd ingejaagd om daar een ellendige dood te sterven. Het paard echter was een sterk en schrander dier dat in gestrekte draf naar zijn geboortegrond, de Oekraïne, terugrende. Daar werd de zieltogende jongeling herkend, gered en later tot hetman (leider) van de Kozakken gekroond. Dit verhaal was in de 19de eeuw veel romantische kunstenaars tot inspiratie; meer dan honderdvijftig gedichten, drama’s, schilderijen, tekeningen, opera’s, symfonische werken en klavierstukken getuigen hiervan.

Na twee inleidende hoofdstukken over de historische Mazeppa en de romantiek als stijl, behandelt Hoofdstuk III een veertigtal literaire producten; aan het eind van het boek vindt men een volkomen onbekende Mazeppa-novelle van Nederlandse bodem integraal opgenomen. In Hoofdstuk IV wordt diep ingegaan op het genre hippodrama – een niet meer bestaande vorm van spektakel waarin het paard de hoofdrol speelt -, want juist in circussen en theaters als Carré is de Mazeppa-vertelling over een periode van meer dan zestig jaar overal ter wereld opgevoerd. Dit type voorstelling evolueerde aan het begin van de 20ste eeuw in het medium de (stomme) film, waarover in Hoofdstuk V in den brede wordt gegaan. Hoofdstuk VI toont tientallen Mazeppa-schilderijen en tekeningen, waaronder een zeer onbekend schilderij van Delacroix dat de auteur in Caïro wist op te sporen. De laatste drie hoofdstukken, samen meer dan 100 bladzijden, zijn voorbehouden aan de toonkunst. Hoofdstuk VII behandelt twintig (!) Mazeppa-opera’s. Hoofdstuk VIII geeft informatie over een nog groter aantal klavierstukken;  speciale aandacht wordt geschonken aan de bekende Mazeppa-etude van Liszt. In Hoofdstuk IX, tenslotte, staan liederen, koorwerken, cantates en orkestwerken centraal.

Het met 173 afbeeldingen rijk geïllustreerde, geheel in kleur uitgebrachte boek (paperback, 310 bladzijden) werd geschreven voor de in cultuurgeschiedenis, literatuur, beeldende kunst en muziek geïnteresseerde lezer. Met een Nawoord, Bibliografie, Personenindex en Verantwoording.

►Voor meer informatie en bestellingen: www.albertbrussee.nl.